Truyền thuyết về lân (ngắn gọn)

Truyền thuyết về lân:
Xa xưa, hàng năm vào những ngày Tết, các làng chài ven biển ở Trung Quốc thường bị một loài thủy quái (gọi là Nien, đọc là "niên" - đồng âm với "năm"- tiếng Hoa) hung dữ từ dưới đại dương xâm nhập, phá hoại nhà cửa, giết chết cả người lẫn súc vật. Vì thế, thay vì được hưởng không khí vui xuân, hưởng lộc tại nhà, mọi người phải kéo nhau lên núi lánh nạn thủy quái. Lời cầu cứu vang khắp đất trời, Ngọc Hoàng phái Phật Di Lặc hoá thân thành ông Địa xuống trần gian để cứu giúp chúng sinh khốn khổ. Để thu phục nó, ông Địa (với sự giúp sức của sư tử) dụ con Nien ăn một loại cỏ tiên gọi là Linh chi thảo khiến nó từ một con vật dữ tợn ưa ăn thịt người trở thành một loài thú hiền lành thích ăn các loại rau quả. Sau đó, ông Địa đưa con Nien về trời. Hàng năm, vào những ngày Tết, ông Địa dẫn con Nien (lúc này đã được gọi là con Lân) trở lại trần gian, cùng đi chúc Tết mọi nhà "Hạnh phúc tràn đầy, Tài lộc dồi dào" trong nền nhạc náo nhiệt đón Xuân.

Một truyền thuyết khác, Lân là một trong Tứ linh (Long, Lân, Quy, Phụng) do Thái Thượng lão quân nuôi. Một hôm, Lân lén trốn chạy xuống trần gian chơi. Thấy cảnh vật trần gian hữu tình, Lân ở lại không chịu trở về trời, tự tung tác quái. Nghe tin chẳng lành, Thái Thượng lão quân nhờ Phật Di Lặc hạ giới để thu hàng con "nghiệt súc". Lân bị bắt về Thiên đình, khắp mọi miền, làng mạc, bà con hân hoan tống tiễn bằng hàng loạt tiếng trống vang dội, họ đốt pháo như sấm nổ, mong Lân sợ không dám quay lại. Rồi từ đó, mỗi khi Tết đến, như nhớ lại tích xưa, người Hoa lại tổ chức múa Lân với ý nghĩa: chúc lành, cầu may mắn ngay từ những ngày đầu xuân mừng năm mới.

Với những dân tộc có nền văn minh lúa nước, phải chăng Long (rồng) là mưa, là gió, là thời tiết, Lân (Nien) là nước, là lụt bão, Sư (sư tử) là đất, là bản làng? (Tương tự như truyền thuyết Sơn Tinh, Thủy Tinh ở Việt Nam). Mưa không thuận, gió không hòa, bão lụt thiên tai là điều đáng sợ nhất. Vào thời xa xưa, khi con người thường phải thần thánh hóa những hiện tượng "trái gió trở trời" nên hình tượng Long - Lân - Sư phát sinh từ đây?

Múa lân sư rồng đã từ lâu là một môn nghệ thuật đường phố không thể thiếu trong những ngày lễ tết, khai trương, lễ hội mang lại tài lộc cho gia chủ. 

Múa lân sư rồng có nguồn gốc từ Trung Hoa. Lân, sư tử, rồng là ba con vật tượng trưng cho phước lành, tài lộc, là linh thú hiếm khi xuất hiện, chỉ xuất hiện nơi nào có linh khí trời đất hay quý nhân ra đời. Trong bài viết này, tôi chỉ kể tóm tắt nguồn gốc của múa lân mà tôi được nghe từ những người tiền bối ở Sài Gòn - Chợ Lớn.

Truyền thuyết kể rằng, cứ mỗi dịp đêm giao thừa, mọi người cùng quây quần bên bếp lửa vui mừng chào đón năm mới, bổng từ trên núi (có bản chép là dưới biển) có một con quái vật mang màu sắc rực rỡ xuống quấy phá dân làng, nó bắt hết gia súc mà ăn thịt, làm mọi người kinh sợ. Dân làng khua chiêng trống, đốt pháo nhằm tạo ra tiếng ồn nhằm làm nó sợ để bỏ đi, quả thật, con quái vật rất sợ tiếng ồn và tiếng pháo, tuy nó có màu sắt rực rỡ nhưng nó rất sợ màu đỏ và bỏ đi lên núi.

Sáng ngày mùng 1 năm mới, sự thiệt hại đêm qua làm mọi người ủ rủ không còn tâm trạng ăn tết. 

Bổng phía xa con vật lại xuất hiện, mọi người hoảng sợ lại khua chiêng gõ trống, nhưng nó vẫn từ từ tiến lại. Lần này nó rất hiền lành, như reo hò cùng mọi người, cưỡi trên lưng nó là một người mặt no, bụng bự, áo đỏ, phe phẩy cái quạt vàng với nụ cười hoan hỷ trên mặt. Đó là đức Phật Di Lặc hạ thế, người đã thuần phục con quái và dắt nó mang vàng bạc châu báu cùng những điều phước lành xuống núi chúc tết mọi người. Người dân vui mừng cảm tạ và đốt pháo ăn mừng, ngày tết là trở nên càng vui nhộn, tưng bừng, nhiều tài lộc lại đến với mọi nhà. 

Từ điển tích đó, mỗi năm người ta lại tổ chức múa lân sư rồng, tặng lì xì cho trẻ nhỏ (bao lì xì có màu đỏ vì con quái vật sợ màu đỏ)  nhằm mong những điều tài lôc và thịnh vượng sẽ đến với gia chủ trong suốt năm đó.

Ngày tết mỗi khi ra phố, tiếng trống múa lân từ phía xa khiến lòng ta rạo rực, nôn nao để được xem cho kì được những tiết mục tưng bừng, rộn ràng, đặc sắc và cầu mong nhiều điều may mắn.

Trong hơn một thế kỷ nay múa lân sư rồng không chỉ biểu diễn trong ngày tết, mà còn biểu diễn cả dịp trung thu, khai trương, lễ hội, cúng đình, chùa, hội nghị, khánh thành, động thổ, liên hoan, cưới hỏi... nhằm cầu mang lại tài lộc, sự thịnh vượng, phát tài cho gia chủ

Tại Việt Nam và trên thế giới, múa lân sư rồng đã được công nhận là một môn thể thao mang tầm quốc tế, là sự tranh tài giữa đoàn này và đoàn khác, tỉnh này với tỉnh khác và các nước với nhau.

Nguồn gốc múa lân sư rồng Việt Nam

Múa lân sư rồng là một môn nghệ thuật dân gian có nguồn gốc từ Trung Hoa.Từ rất lâu trong các dịp lễ tết, trung thu, những ngày mang tính hỷ của người dân Trung Hoa đã có sự xuất hiện của những đoàn múa lân sư rồng. Đặc biệt trong các ngày tết nguyên đán, tết trung thu, khai trương, hội nghị, lễ hội… thì nhất định phải có, kèm theo đốt pháo để mừng ngày lễ lớn.

Sở dĩ bộ ba lân, sư, rồng luôn xuất hiện trong những ngày này bởi vì ba con thú này tượng trưng cho sự thịnh vượng, phát đạt và hạnh phúc…từ xa xưa đã có rất nhiều những đội múa lân sư rồng ra đời, với sự cạnh tranh khá cao, các đội múa nào có kỹ thuật múa điêu luyện và những màn trình diễn đẹp mắt sẽ được đánh giá cao hơn.

Trong những màn trình diễn lân sư rồng không thể thiếu ông Địa một người với khuôn mặt to luôn tươi cười, bụng phệ, cầm chiếc quạt mo phe phẩy, thường mặc áo dài đi theo giỡn với lân và những khách xem trình diễn. Tương truyền ông địa là hiện thân của đức phạt Di Lặc – đức Phật luôn tươi cười và rất hiền lành. Đức Di Lặc thuần phục được một con quái vật chính là con lân, biến nó từ một con thú hung ác thành một con vật ăn cỏ ngoan hiền.

Từ đó cứ mỗi năm tới tết là Ông địa cùng con lân xuống núi chúc tết mọi người, mang đến niềm vui và sự may mắn cho người dân. Con lân cùng Ông Địa đi tới đâu là mang đến niềm vui và giáng phúc cho mọi nhà. Người dân treo rau xanh và thức ăn trên cao, lân leo ên và lấy thức ăn mà mọi người trao tặng. Vì thế mới có việc lân leo cột lấy tiền thưởng như ngày này. Ngoài ra việc con lân và ông địa cùng nhau đi chúc tết mọi người chứng tỏ sự chan hòa giữa loài vật và loài người