Phóng sự : Nắng xuân Sài Gòn và lân sư rồng

Vào những ngày giáp Tết, khi mọi người nô nức đón chào mùa xuân bằng bánh chưng xanh, dưa hấu đỏ, cành mai vàng… thì đâu đó niềm vui chợt vang lên khi tiếng trống thùng thình tiếng chập chả của những “Đoàn Lân” đang chuẩn bị biểu diển cho ngày tết làm cho lòng người chợt dâng lên cảm giác nôn nao về hình ảnh của những chú Lân - Sư - Rồng rực rỡ múa lượn đầy uy dũng trong ánh nắng mai. Tôi cũng vậy, cũng là một người múa lân nhưng đang làm việc tại thủ đô, lòng nhớ về miền Nam tha thiết, tôi tìm đến những thước phim đúng tâm trạng lúc này. Xin chia sẻ với các bạn phóng sự  "Nắng xuân Sài Gòn và lân sư rồng". Đặc biệt có đủ các điệu múa lân truyền thống của Trung Hoa và Việt Nam và những phong tục ngày tết. Xin mời các bạn cùng xem !

Link full 7 phần 

http://phimviet247.com/play.php?mid=7263

các bạn chỉ cần copy dòng link và paste lên thanh tìm kiếm và xem thôi ! :)

Truyền thuyết về lân (ngắn gọn)

Truyền thuyết về lân:
Xa xưa, hàng năm vào những ngày Tết, các làng chài ven biển ở Trung Quốc thường bị một loài thủy quái (gọi là Nien, đọc là "niên" - đồng âm với "năm"- tiếng Hoa) hung dữ từ dưới đại dương xâm nhập, phá hoại nhà cửa, giết chết cả người lẫn súc vật. Vì thế, thay vì được hưởng không khí vui xuân, hưởng lộc tại nhà, mọi người phải kéo nhau lên núi lánh nạn thủy quái. Lời cầu cứu vang khắp đất trời, Ngọc Hoàng phái Phật Di Lặc hoá thân thành ông Địa xuống trần gian để cứu giúp chúng sinh khốn khổ. Để thu phục nó, ông Địa (với sự giúp sức của sư tử) dụ con Nien ăn một loại cỏ tiên gọi là Linh chi thảo khiến nó từ một con vật dữ tợn ưa ăn thịt người trở thành một loài thú hiền lành thích ăn các loại rau quả. Sau đó, ông Địa đưa con Nien về trời. Hàng năm, vào những ngày Tết, ông Địa dẫn con Nien (lúc này đã được gọi là con Lân) trở lại trần gian, cùng đi chúc Tết mọi nhà "Hạnh phúc tràn đầy, Tài lộc dồi dào" trong nền nhạc náo nhiệt đón Xuân.

Một truyền thuyết khác, Lân là một trong Tứ linh (Long, Lân, Quy, Phụng) do Thái Thượng lão quân nuôi. Một hôm, Lân lén trốn chạy xuống trần gian chơi. Thấy cảnh vật trần gian hữu tình, Lân ở lại không chịu trở về trời, tự tung tác quái. Nghe tin chẳng lành, Thái Thượng lão quân nhờ Phật Di Lặc hạ giới để thu hàng con "nghiệt súc". Lân bị bắt về Thiên đình, khắp mọi miền, làng mạc, bà con hân hoan tống tiễn bằng hàng loạt tiếng trống vang dội, họ đốt pháo như sấm nổ, mong Lân sợ không dám quay lại. Rồi từ đó, mỗi khi Tết đến, như nhớ lại tích xưa, người Hoa lại tổ chức múa Lân với ý nghĩa: chúc lành, cầu may mắn ngay từ những ngày đầu xuân mừng năm mới.

Với những dân tộc có nền văn minh lúa nước, phải chăng Long (rồng) là mưa, là gió, là thời tiết, Lân (Nien) là nước, là lụt bão, Sư (sư tử) là đất, là bản làng? (Tương tự như truyền thuyết Sơn Tinh, Thủy Tinh ở Việt Nam). Mưa không thuận, gió không hòa, bão lụt thiên tai là điều đáng sợ nhất. Vào thời xa xưa, khi con người thường phải thần thánh hóa những hiện tượng "trái gió trở trời" nên hình tượng Long - Lân - Sư phát sinh từ đây?

Khai quang điểm nhãn lân sư rồng là gì ?

Cuối năm rồi ! Đây cũng là thời gian mà các đoàn lân lớn nhỏ ráo riết chuẩn bị để làm lễ Khai quang điểm nhãn, ra mắt "dàn đồ mới" để phục vụ cho tết nguyên đán và xuyên suốt cả năm...

1 - Thế Nào Là Khai Quan Điểm Nhãn :

Việc này lấy từ Điển Tích Vẽ Rồng Điểm Nhãn của Trung Quốc:" Lương Võ Đế sùng mộ việc trang hoàng Chùa Phật, nên thường sai Tăng Dao họa nơi các Chùa; Chùa An Lạc ở nơi Kim Lăng có vẽ 4 con rồng trắng song không có vẽ mắt. Tăng Dao thường bảo nếu chấm vẽ mắt rồng ( Điểm Nhãn ) thì nó sẽ bay đi. Người ta cố nài chấm vẽ mắt. Trong chốc lát, sấm sét nổi lên phá vỡ bức tường, 2 con rồng cỡi mây bay lên trời, còn 2 con chưa vẽ mắt vẫn ở chỗ cũ " (Theo Lịch Đại Danh Họa Ký Đời Lương ). Do đó, trong quảng đại quần chúng mới ứng dụng Điển Tích này trước khi bắt đầu Lễ Hội Múa Lân Sư Rồng: Trước khi " Khai Trương " 1 con Lân mới, họ phải làm lễ " Khai Quang Điểm Tinh " tức là " Điểm Mắt Cho Lân " ( Khi chế tạo đầu Lân, các nghệ nhân bao giờ cũng chừa lại 2 con mắt ). Lân sau khi hoàn thành tại cơ sở sản xuất, thì phải tới Chùa hoặc trước bàn thờ Sư Tổ để làm lễ " Tinh Điểm Khai Quang " trước khi đem biểu diễn. Sau khi lựa ngày tốt, các chú Lân-Rồng sẽ thực hiện Nghi Thức " Khai Quang Điểm Nhãn " với 1 dấu chấm CHÂU SA vào Giữa Trán hoặc Lưỡi để chính thức hoạt động. Cúng Tổ và điểm mắt rồi thì Lân-Rồng mới " sống dậy " và múa được; Khi Lân-Rồng đã cũ, thì người ta đốt cháy nó để " trả lại cho Trời "...Như vậy việc " Điểm Nhãn " là như thế .

2 - Nghi Lễ Ngày Khai Quan Điểm Nhãn

Phần 1 : Chuẩn Bị .

* Lựa Ngày Lành Tháng Tốt .
- Lên chùa hoặc xem bói hoặc xem lịch lựa ngày tốt để khai quan Điểm Nhãn .
* Chuẩn bị đồ cúng .
- Thường thì tùy đoàn nhưng đa số là 1 gà - 1 vịt - 1 heo quay - quýt - nâm ngũ quả - Bánh bao có hình chữ hỷ .
- Mua châu sa - 1 chén sạch chưa qua sử dụng - 2 cọ lông trắng chưa qua sử dụng nữa chai rượu trắng ( dạng chai C2)

# Lưu ý :
- Với một số đoàn lân mới khai quan lần đầu nên chuẩn bị sẵng nhiều bao lì xì mỗi bao bỏ khoản 5 hay 10k gì đó , lì xì cho lính lúc thấp nhan cúng tổ để lấy hên . ( năm đầu làm vậy còn mấy năm sau thì miễn ) .
- Mua nhiều quýt tí , có gì tối khai quan bỏ 2 trái quýt và 1 bao lì xì vào trong 1 bao ni lông tặng người khai quan để lấy hên .

Phần 2 : Sáng Ngày Khai Quan Điểm Nhãn .

* Tại Gia :
- Trưng bàn mân quả đồ cúng .
- Trưởng đoàn và ban quản trị thấp nhan đến đồ đệ thấp nhan .
- Lân sư rồng vào lạy bàn thờ rồi ra múa gì đó và đi diễu hành 1 đoạn đường cho khu vực đó biết là năm nay mình sẽ hoạt động .

* Đến Chùa :
- Thường thì các đoàn lân đến của người quảng đông thì đến chùa Thiên Hậu Và Có đoàn cũng qua chùa Ông Nghĩa An cúng .
- Vào chùa biểu diễn tí xíu rồi vào bên trong chánh điện mua lệnh tiễn gắn lên sừng con lân và mua bùa may mắn dán vào bên trong ( có đoàn dán bên ngoài con lân sư rồng ) .
- Cúng xong nếu bạn có nhà tài trợ thì có thể thông báo nhà tài trợ và đến đó biểu diễn .
- Xong rồi thì trưa về cho lính ăn trưa .

Phần 3 : Đêm Khai Quan Điểm Nhãn .

- Đón khách là một điều quan trọng . Dàn lính đứng đón khác có nghinh chỉnh và nồng nhiệt không rất quan trọng vì dàn lính đó là bộ mặt của trưởng đoàn .
- Lấy cái chén mới ra , bỏ 1 ít châu sa và pha một 1/2 lượng rượu trắng đã chuẩn bị và để hai cây cọ và chén châu sa .
- Khai quan điểm nhãn mời những vị đại diện mà bạn đã sắp xếp từ đầu .

* Cách thức khai quan .
Thường thì thứ tự khai quan là Trán - Mắt - Miệng - Lỗ Tai - Từ đầu chấm đến đuôi .
- Xong phần khai quan bạn tặng người đại diện bao đựng quýt và lì xì .
Xong phần khai quan tùy nhà hàng rộng hay chật để bạn sắp xếp chương trình biểu diễn .
- Tiễn khách .

Tương đối là như vậy thôi , bài viết này chủ yếu dành cho các đoàn lân mới mở xem học hỏi vì có một số đoàn lân có tục lệ riêng mình không kể chi tiết trong này .

Mai Hoa Thung là gì ?

Mai hoa thung (梅花樁), Mai hoa trang 梅花桩, hay gọi chính xác hơn là Mai hoa thung pháp (phép tập trên cọc gỗ mai hoa) dịch nôm na là "Rừng cây hoa mai' . Là một công phu tập luyện võ thuật nổi tiếng của võ thuật Trung Hoa, nhằm luyện cho thân thể cùng bộ pháp linh động, chính xác trên các cọc cây (thung). Mai hoa thung pháp rất có thể xuất xứ ban đầu từ Thiếu Lâm tự và/hoặc Ngũ Mai lão ni.

Đây là công phu rất khó luyện, thường chỉ dành cho các quyền sư cao đẳng luyện tập và thi đấu để định lượng tài sức của bản thân và của người khác.

Khởi sự người tập luyện Mai hoa thung thường không bắt đầu đứng trên các cọc gỗ mà dùng phấn hay sơn vẽ vài đóa hoa mai trên mặt đất để tập, cánh hoa này cách cánh hoa khác khoảng 8 tấc đến 1 thước 20 phân, được xếp lộn xộn không thứ tự. Mỗi đóa hoa gồm 5 vòng tròn làm cánh hoa và mỗi cánh hoa cách nhau 4 tấc, đường kính cánh hoa (vòng tròn) lớn 1 tấc 20. Vẽ xong người tập vẽ một hai đóa là hư thung (được đánh dấu riêng). Khi luyện thì đứng vào cánh hoa thực của một đóa hoa, khi đứng chỉ dùng mỗi chân trên một cánh hoa và sử dụng đầu ngón chân để bấm xuống cho chắc, tính toán trước thứ tự bước rồi tiến hành nhảy

Sau khi đã luyện tập thành thục khiến bộ pháp trở nên chính xác hoàn hảo, người tập mới tiến hành đóng cọc gỗ xuống đất để luyện nhảy trên các cọc. Dùng loại gỗ cứng chắc dài khoảng 1 mét 20, đường kính 6-7 phân, đem chôn theo hàng các cánh hoa như đã vẽ trên mặt đất.

Ngày nay, nói đến Mai hoa thung, người ta nghĩ ngay đến dàn mai hoa thung dùng trong lân sư rồng. Mà từ lóng người trong nghề hay gọi là "dàn chành" .Cũng là mai hoa thung nhưng biến tấu để phù hợp hơn trong biểu diễn nghệ thuật múa lân sư rồng.

Biểu diễn múa lân trên mai hoa thung từ năm 2006 được công nhận là một môn thể thao chuyên nghiệp. Để biểu diễn được người múa phải trải qua quá trình luyện tập rất lâu, sức khỏe dẻo dai, chế độ dinh dưỡng nghiêm ngặt và vô số những lần bị té ngã, gãy chân, tay, mồ hôi và cả máu để mang lại những màn nhảy điêu luyện, ngoạn mục trên cao.

Thông thường con lân để múa trên dàn thung thường là lân lông trắng, kim sa bạc. Vì lân trắng là lân đã già, có nhiều kinh nghiệm, có "đủ tuổi" hơn so với các con lân khác để chinh phục mai hoa trang.

Hình ảnh con lân biểu diễn trên mai hoa thung còn làm cho người xem liên tưởng đến một con Linh thú đang vượt đèo, vượt núi dũng mãnh, bất chấp nguy hiểm để mang Linh dược và tài lộc xuống núi cho gia chủ. Đây là tiết mục đòi hỏi người thuê múa phải biết xem, muốn thu hút khách hàng, khản giả và cả độ "chịu chi và chịu chơi".

Một số hình ảnh Lân lên mai hoa thung :