Múa Lân Sư Rồng nét văn hóa dân gian truyền thống !

Trong các loại hình nghệ thuật truyền thống, múa lân là nghệ thuật đặc trưng nhất của Châu Á, được nhiều người ưa thích. Hình ảnh của lân, sư, rồng tượng trưng cho may mắn, hạnh phúc và thịnh vượng. Lân sư rồng là khơi mở cho những điềm lành trong năm mới.

Mỗi năm, vào dịp xuân về tết đến, nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật được tổ chức để chào đón năm mới. Trong các loại hình nghệ thuật truyền thống, múa lân là nghệ thuật đặc trưng nhất của Châu Á, được nhiều người ưa thích. Hình ảnh của lân, sư, rồng tượng trưng cho may mắn, hạnh phúc và thịnh vượng. Lân sư rồng là khơi mở cho những điềm lành trong năm mới.

Lân được chia làm hai loại : có sừng và không có sừng. Lân không sừng giống hổ là biểu tượng của tháng giêng. Đầu lân này thường đính một miếng vải đỏ và có chữ vương lớn đậm nét. Lân có một sừng chính giữa gọi là kỳ lân, đầu tròn lớn, có màu của thân giống màu của đầu. Đây là loại được múa nhiều nhất. Đầu lân được chế tạo khá công phu, mình lân làm bằng vải thêu và có viền rất đẹp. Lân có nhiều sắc mặt : trắng, vàng, đỏ, xanh và đen. Ba loại đầu lân này thường múa chung với nhau gọi là “đào viên kết nghĩa”. Múa lân gồm 4 bước

Bước 1 : Lân biểu diễn được gọi là độc chiếm ngao đầu với phong cách thể hiện tả xung hữu đột, tiến thoái nhịp nhàng, bộ pháp hùng dũng. Các biểu diễn này tượng trưng cho cái uy, cái dũng của một dũng tướng, một hảo hán.

Bước 2 : Lân biểu diễn được gọi là song hỷ, cách thể hiện này tượng trưng cho niềm hân hoan, tâm đầu ý hợp như trời và đất, âm dương tương hợp.

Bước 3 : Lân biểu diễn với đủ ba màu vàng, đỏ, đen gọi là tam tinh. Cách diễn tả thể hiện những điều nguyện cầu của mọi người đạt được ba điều lành tốt là phúc, lộc và thọ.

Bước 4 : Lân cùng múa gọi là “Tư quý hưng long” gồm có 4 màu đầu trắng, vàng, đỏ, đen ; tượng trưng cho 4 mùa, 4 phương của trời đất. Phong cách biểu diễn này diễn tả sự sung túc, trường thọ mạnh khoẻ và hạnh phúc.

Múa lân còn là một nét văn hóa riêng của người Việt Nam được dung nạp với các yếu tô' nội sinh, cấu thành và lưu giữ nhằm giới thiệu nghệ thuật biểu diễn cho khách nước ngoài khi đến thăm quan TP.Hồ Chí Minh. Sự chắt lọc các tinh hoa ngoại sinh kết hợp nghệ thuật võ cổ truyền, múa dân gian, múa dân tộc đi kèm với các bài quyền, pháp, thể công. Chương trình múa lân sư rồng có nhiều tiết mục như múa cờ khai đắc thắng, múa nhang, múa võ theo nhạc, thổi lửa, nhào lộn, múa lân, múa rồng, múa song sư hí cầu, múa chồng la hán, võ thuật, nội công, múa lân dũng tiến Mai Hoa Thung, lân leo cây - Đỉnh thượng kim ngưu.

Một con lân để múa vào ngày Tết phải hội đủ bốn quý tướng của tứ linh : hàm rồng, mũi lân, mày phương, sau gáy có đuôi rùa. Ngoài ra gần mép có gai như vây cá, vì ngư tượng trưng cho thành đạt, thăng tiến (cá vượt vũ môn, cá hóa long). Để khai trương người ta đem lân râu vàng và râu bạch kim, tượng trưng cho vàng và bạc, múa trước bàn thờ Thần Tài, hàm ý cầu mong cho làm ăn phát tài, lúc nào cũng dồi dào vàng bạc.

Rồng và múa rồng được chia làm nhiều loại : rồng tơ, rồng tròn.

Rồng tơ được chế tạo bằng vải gán chặt vào cây cứng để múa. Rồng tròn được làm bằng giấy cứng bụng tròn và dài. Loại rồng này dùng để rước hoặc khiên. Múa rồng phải có nhiều người tham dự, việc luyện tập múa cũng rất công phu. Nét đặc biệt của múa rồng là phải dịu dàng di chuyển bộ pháp phải đồng bộ cho Đầu và Đuôi rồng tương hợp với nhau, uốn khúc phóng đi hay đảo lại nhịp nhàng uyển chuyển.

Nghệ thuật múa lân sư rồng đang dần trở thành bộ môn thể thao quen thuộc không còn gò bó theo mùa diễn Tết hoặc lễ hội truyền thống như trước đây. Người ta tin rằng lân sư rồng vào nhà là mang đến tài lộc may nắm và hạnh phúc cho gia chủ. Quan niệm này đã phổ biến trong cộng đồng người Hoa lẫn người Việt, và cả một số nhà đầu tư nước ngoài từ các nước đến Việt Nam làm lễ động thổ, lễ khánh thành, lễ tổng kết trong hợp tác đầu tư. Các lễ hội Festival trong nước như Lễ hội Festival lúa gạo Hậu Giang vừa qua.

Truyền thuyết về lân (ngắn gọn)

Truyền thuyết về lân:
Xa xưa, hàng năm vào những ngày Tết, các làng chài ven biển ở Trung Quốc thường bị một loài thủy quái (gọi là Nien, đọc là "niên" - đồng âm với "năm"- tiếng Hoa) hung dữ từ dưới đại dương xâm nhập, phá hoại nhà cửa, giết chết cả người lẫn súc vật. Vì thế, thay vì được hưởng không khí vui xuân, hưởng lộc tại nhà, mọi người phải kéo nhau lên núi lánh nạn thủy quái. Lời cầu cứu vang khắp đất trời, Ngọc Hoàng phái Phật Di Lặc hoá thân thành ông Địa xuống trần gian để cứu giúp chúng sinh khốn khổ. Để thu phục nó, ông Địa (với sự giúp sức của sư tử) dụ con Nien ăn một loại cỏ tiên gọi là Linh chi thảo khiến nó từ một con vật dữ tợn ưa ăn thịt người trở thành một loài thú hiền lành thích ăn các loại rau quả. Sau đó, ông Địa đưa con Nien về trời. Hàng năm, vào những ngày Tết, ông Địa dẫn con Nien (lúc này đã được gọi là con Lân) trở lại trần gian, cùng đi chúc Tết mọi nhà "Hạnh phúc tràn đầy, Tài lộc dồi dào" trong nền nhạc náo nhiệt đón Xuân.

Một truyền thuyết khác, Lân là một trong Tứ linh (Long, Lân, Quy, Phụng) do Thái Thượng lão quân nuôi. Một hôm, Lân lén trốn chạy xuống trần gian chơi. Thấy cảnh vật trần gian hữu tình, Lân ở lại không chịu trở về trời, tự tung tác quái. Nghe tin chẳng lành, Thái Thượng lão quân nhờ Phật Di Lặc hạ giới để thu hàng con "nghiệt súc". Lân bị bắt về Thiên đình, khắp mọi miền, làng mạc, bà con hân hoan tống tiễn bằng hàng loạt tiếng trống vang dội, họ đốt pháo như sấm nổ, mong Lân sợ không dám quay lại. Rồi từ đó, mỗi khi Tết đến, như nhớ lại tích xưa, người Hoa lại tổ chức múa Lân với ý nghĩa: chúc lành, cầu may mắn ngay từ những ngày đầu xuân mừng năm mới.

Với những dân tộc có nền văn minh lúa nước, phải chăng Long (rồng) là mưa, là gió, là thời tiết, Lân (Nien) là nước, là lụt bão, Sư (sư tử) là đất, là bản làng? (Tương tự như truyền thuyết Sơn Tinh, Thủy Tinh ở Việt Nam). Mưa không thuận, gió không hòa, bão lụt thiên tai là điều đáng sợ nhất. Vào thời xa xưa, khi con người thường phải thần thánh hóa những hiện tượng "trái gió trở trời" nên hình tượng Long - Lân - Sư phát sinh từ đây?

Mai Hoa Thung là gì ?

Mai hoa thung (梅花樁), Mai hoa trang 梅花桩, hay gọi chính xác hơn là Mai hoa thung pháp (phép tập trên cọc gỗ mai hoa) dịch nôm na là "Rừng cây hoa mai' . Là một công phu tập luyện võ thuật nổi tiếng của võ thuật Trung Hoa, nhằm luyện cho thân thể cùng bộ pháp linh động, chính xác trên các cọc cây (thung). Mai hoa thung pháp rất có thể xuất xứ ban đầu từ Thiếu Lâm tự và/hoặc Ngũ Mai lão ni.

Đây là công phu rất khó luyện, thường chỉ dành cho các quyền sư cao đẳng luyện tập và thi đấu để định lượng tài sức của bản thân và của người khác.

Khởi sự người tập luyện Mai hoa thung thường không bắt đầu đứng trên các cọc gỗ mà dùng phấn hay sơn vẽ vài đóa hoa mai trên mặt đất để tập, cánh hoa này cách cánh hoa khác khoảng 8 tấc đến 1 thước 20 phân, được xếp lộn xộn không thứ tự. Mỗi đóa hoa gồm 5 vòng tròn làm cánh hoa và mỗi cánh hoa cách nhau 4 tấc, đường kính cánh hoa (vòng tròn) lớn 1 tấc 20. Vẽ xong người tập vẽ một hai đóa là hư thung (được đánh dấu riêng). Khi luyện thì đứng vào cánh hoa thực của một đóa hoa, khi đứng chỉ dùng mỗi chân trên một cánh hoa và sử dụng đầu ngón chân để bấm xuống cho chắc, tính toán trước thứ tự bước rồi tiến hành nhảy

Sau khi đã luyện tập thành thục khiến bộ pháp trở nên chính xác hoàn hảo, người tập mới tiến hành đóng cọc gỗ xuống đất để luyện nhảy trên các cọc. Dùng loại gỗ cứng chắc dài khoảng 1 mét 20, đường kính 6-7 phân, đem chôn theo hàng các cánh hoa như đã vẽ trên mặt đất.

Ngày nay, nói đến Mai hoa thung, người ta nghĩ ngay đến dàn mai hoa thung dùng trong lân sư rồng. Mà từ lóng người trong nghề hay gọi là "dàn chành" .Cũng là mai hoa thung nhưng biến tấu để phù hợp hơn trong biểu diễn nghệ thuật múa lân sư rồng.

Biểu diễn múa lân trên mai hoa thung từ năm 2006 được công nhận là một môn thể thao chuyên nghiệp. Để biểu diễn được người múa phải trải qua quá trình luyện tập rất lâu, sức khỏe dẻo dai, chế độ dinh dưỡng nghiêm ngặt và vô số những lần bị té ngã, gãy chân, tay, mồ hôi và cả máu để mang lại những màn nhảy điêu luyện, ngoạn mục trên cao.

Thông thường con lân để múa trên dàn thung thường là lân lông trắng, kim sa bạc. Vì lân trắng là lân đã già, có nhiều kinh nghiệm, có "đủ tuổi" hơn so với các con lân khác để chinh phục mai hoa trang.

Hình ảnh con lân biểu diễn trên mai hoa thung còn làm cho người xem liên tưởng đến một con Linh thú đang vượt đèo, vượt núi dũng mãnh, bất chấp nguy hiểm để mang Linh dược và tài lộc xuống núi cho gia chủ. Đây là tiết mục đòi hỏi người thuê múa phải biết xem, muốn thu hút khách hàng, khản giả và cả độ "chịu chi và chịu chơi".

Một số hình ảnh Lân lên mai hoa thung :